چه شرایطی برای نصب موتور برق لازم است؟
مقدمه
موتور برق در هر محیطی فقط زمانی عملکرد مطمئن و پایدار دارد که شرایط نصب آن بهدرستی رعایت شده باشد. نصب اشتباه، حتی روی یک موتور برق باکیفیت، باعث افزایش مصرف سوخت، کاهش توان خروجی، خطر آتشسوزی، برقگرفتگی، خرابی زودرس قطعات و ایجاد آلودگی شدید صوتی و حرارتی میشود. انتخاب محل نصب، تهویه مناسب، اتصال صحیح کابلها، زمینکردن استاندارد، فاصله ایمن از دیوارها، مدیریت خروج دود و تامین ایمنی سوخت از مهمترین اصولی است که در نصب موتور برق رعایت میشود. هر محیط اعم از ساختمان مسکونی، واحد تجاری یا فضای صنعتی، شرایط خاص خود را دارد و نمیتوان یک استاندارد ثابت برای همه موقعیتها در نظر گرفت.
محل نصب موتور برق و لزوم انتخاب فضای استاندارد
محل نصب موتور برق باید بهگونهای باشد که دسترسی به دستگاه برای سرویس دورهای، تعمیر، تعویض روغن، کنترل فیلتر هوا و تنظیم ولتاژ کاملاً ممکن باشد. فاصله دستگاه از دیوار حداقل یک متر، و از سقف حداقل یک و نیم متر باید در نظر گرفته شود تا گردش هوا مختل نشود. موتور برق در هنگام کار گرما تولید میکند و اگر در فضای بسته بدون تهویه نصب شود، دما بالا میرود و فشار حرارتی مستقیم روی سیمپیچ، کویل و کاربراتور وارد میشود. این مورد برای موتور برق بی صدا هم صدق میکند، چون وجود کانوپی عایق صدا به معنی حذف نیاز به هوا نیست.
شرایط نصب موتور برق بنزینی و نکات سوخترسانی
موتور برق بنزینی به دلیل اشتعالپذیری بالای بنزین، نیازمند فاصله ایمن از منابع جرقه، وسایل گرمایشی و نور مستقیم خورشید است. بنزین در دمای محیط بهسرعت بخار میشود و این بخار در صورت جمعشدن در فضای بسته، انفجار بسیار شدید ایجاد میکند. بنابراین مخزن سوخت، شیلنگ انتقال، کوبلینگ و محل پرکردن باک باید در مسیر گردش هوا باشد. هرگز نباید مخزن سوخت موتور برق بنزینی در ارتفاع بالاتر از سطح دستگاه نصب شود، چون فشار گرانشی باعث نشت سوخت هنگام عدم کارکرد میشود. رعایت سیستم تخلیه بخار نیز الزامی است. یک موتور برق بنزینی نباید روی بالکن بسته، انباری بدون هواکش یا اتاقک کوچک نگهداری شود.
شرایط نصب موتور برق گازوئیلی در محیطهای صنعتی
موتور برق گازوئیلی نسبت به انواع بنزینی ایمنتر است اما وزن بالاتر، ارتعاش بیشتر و ابعاد بزرگتر دارد. نصب موتور برق گازوئیلی – دیزلی در محیط صنعتی نیازمند فونداسیون بتنی یا شاسی ضد لرزش است تا ضربههای پیستونی به دستگاه و سازه منتقل نشود. سیستم اگزوز باید با لوله نسوز به بیرون هدایت شود. سوخت گازوئیل دیرتر تبخیر میشود، اما در صورت تماس با گرد و غبار یا روغن سوخته، زمینه آتشسوزی دارد، به همین دلیل محل نصب باید خشک و بدون تماس با مواد نفتی باشد. نصب فیلتر هوا با استاندارد صنعتی باعث افزایش طول عمر موتور برق گازوئیلی میشود.
استاندارد نصب موتور برق بی صدا در فضای مسکونی و اداری
موتور برق بی صدا معمولاً دارای کانوپی فلزی یا آکوستیک است و برای کاهش صدای خروجی تا حد ۵۰ تا ۶۵ دسیبل طراحی میشود. با وجود عایق صوتی، این دستگاه همچنان به فضای تهویه نیاز دارد. کانوپی نباید مستقیماً به دیوار تکیه داده شود چون باعث انتقال لرزش و ایجاد رزونانس صوتی میشود. برای استفاده در ساختمان مسکونی، سطح زیر دستگاه باید لاستیکی یا فلزی ضد ارتعاش باشد تا صدای لرزش به طبقه پایین منتقل نشود. همچنین مسیر دود باید طوری نصب شود که گازهای خروجی وارد محوطه عمومی، راهرو، پارکینگ یا تراس طبقات بالا نشود.
تهویه، اگزوز و مدیریت حرارتی
هر موتور برق با احتراق داخلی کار میکند و سوختن بنزین یا گازوئیل موجب تولید گازهای خطرناک مانند مونوکسیدکربن، اکسید نیتروژن و دیاکسیدکربن میشود. این گازها بیرنگ و بیبو هستند و در عرض چند دقیقه میتوانند باعث مرگ افراد در فضای بسته شوند. نصب موتور برق در فضای بدون تهویه ممنوع است. مسیر اگزوز باید فلزی، دو جداره، مقاوم در برابر حرارت و کاملاً آببندیشده باشد. اگر مسیر دود طولانی باشد، فشار برگشتی باعث کاهش توان موتور میشود. بهترین حالت، خروج مستقیم دود به فضای باز با زاویه شیب مثبت است.
نصب سیستم ارت، فیوز حفاظتی و تابلو برق مناسب
نصب موتور برق بدون اتصال ارت یک خطر جدی برای افراد و تجهیزات است. ارت باید با شینه مسی، میله ارت و کابل سایز مناسب نصب شود. استفاده از کابل نازک باعث داغشدن و سوختن ترمینالها میشود. تابلو برق ATS برای سوئیچ خودکار بین برق شهر و موتور برق در ساختمانها توصیه میشود. اگر موتور برق بهطور مستقیم به کل سیستم برق خانه متصل شود، باید از فیوز محافظ جان و کلید مینیاتوری مناسب استفاده شود. اتصال اشتباه میتواند جریان معکوس به شبکه برق شهری ارسال کند و باعث برقگرفتگی کارگران اداره برق شود.
شرایط نصب موتور برق در محیطهای باز
نصب موتور برق در فضای باز زمانی مجاز است که دستگاه در برابر باران، گردوغبار و برف محافظت شود. تماس مستقیم آب با پورت AVR، سوکت خروجی یا ژنراتور، اتصال کوتاه ایجاد میکند. استفاده از سایبان فلزی با سقف شیبدار و دیواره نیمهباز مانع ورود آب و در عین حال تأمین تهویه میشود. هرگز نباید موتور برق روی خاک مرطوب قرار داده شود چون احتمال انتقال برق از بدنه به زمین وجود دارد. نصب روی کفپوش سفت، تراز و بدون شیب ضروری است.
رعایت فاصله ایمنی و کنترل آلودگی صوتی
حداقل فاصله ایمنی موتور برق از محل استراحت افراد، اتاق جلسه، ورودی ساختمان یا محل کار باید ۵ تا ۱۰ متر باشد. در مناطق پرتراکم، نصب موتور برق بی صدا باعث کاهش نارضایتی همسایهها میشود. در صورت استفاده از موتور برق معمولی، نصب دیوار جاذب صدا یا کانوپی عایق، آلودگی صوتی را کنترل میکند. دستگاههای صنعتی با توان بالا، صدایی بین ۸۰ تا ۹۵ دسیبل تولید میکنند که معادل صدای چکش بادی است.
سخن آخر
نصب اصولی موتور برق وابسته به چهار پارامتر اصلی است: ایمنی سوخت، مدیریت حرارت، خروج دود و اتصال الکتریکی استاندارد. نوع سوخت، توان خروجی، کاربری محیط، مقدار زمان کارکرد، نوع بار مصرفی و شرایط آبوهوایی همگی روی نحوه نصب تأثیر میگذارند. موتور برق بنزینی نیازمند فاصله ایمن از مواد اشتعالپذیر است. ژنراتور برق گازوئیلی نیازمند پایه ضدلرزش و خروج دود صنعتی است. موتور برق بی صدا نیازمند تهویه کنترلشده و نصب روی پایه آنتیویبراسیون است.